ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ και ΑΛΛΗΛΟΒΟΗΘΕΙΑΣ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ ΠΑΤΡΩΝ και ΑΙΓΙΟΥ (Λ.Ε.Α.Δ.Π.Α.) - Εναρμόνιση καταστατικών διατάξεων [Θεοδώρου Καλδίρη, δικηγόρου του Δικηγορικού Συλλόγου Πατρών, μέλους του Δ.Σ. του Λ.Ε.Α.Δ.Π.Α.]

Περιεχόμενα

ΕΙΣΑΓΩΓΗ. 3

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ – ΕΥΚΑΙΡΙΑ, ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ Η’ ΠΑΓΙΔΑ; 3

ΜΕΛΗ. 3

ΣΚΟΠΟΣ - ΠΑΡΟΧΕΣ. 3

ΕΦΑΠΑΞ. 3

ΚΑΛΥΨΗ ΜΕΡΟΥΣ ΚΡΑΤΙΚΟΥ ΤΙΜΟΛΟΓΙΟΥ. 3

ΕΠΙΔΟΜΑ ΤΟΚΕΤΟΥ – ΒΡΕΦΟΝΗΠΙΑΚΟΙ ΣΤΑΘΜΟΙ - ΚΑΤΑΣΚΗΝΩΣΕΙΣ. 3

ΕΞΟΔΑ ΚΗΔΕΙΑΣ. 3

ΚΑΛΥΨΗ ΔΑΠΑΝΩΝ ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ (CHECK-UP) 3

ΕΚΤΑΚΤΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΝΙΣΧΥΣΗ. 3

ΔΙΑΤΑΞΕΙΣ ΠΟΥ ΑΠΟΥΣΙΑΖΟΥΝ. 3

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ. 3

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

 Όπως είχα αναφέρει και στην προ-περυσινή εισήγησή μου με τίτλο «Ο χαρακτήρας των ΛΕΑΔ», οι ΛΕΑΔ εδράζονται στην έννοια της αλληλοβοήθειας. Η έννοια αυτή δεν είναι μονόδρομη: η απόλαυση των παροχών κάθε Λογαριασμού από τα μέλη του δεν λαμβάνει χώρα «δωρεάν» ούτε και φυσικά «με αντάλλαγμα», αλλά στα πλαίσια μιας κοινωνίας «κινδύνων», οι οποίοι δεν έχουν βέβαια μόνο την έννοια του κινδύνου που αποδίδεται στο ασφαλιστικό δίκαιο, αλλά μία ευρύτερη, αυτή της από κοινού δημιουργίας κεφαλαίου και της χρηστής εκμετάλλευσης του για την κάλυψη κοινών αναγκών.

Η κάλυψη των αναγκών αυτών κατά έναν τρόπο αποτελεσματικό, διαυγή και οικονομικά πρόσφορο προϋποθέτει νομικά α) την οργάνωση της διαχείρισης αυτής μέσω νομικών προσώπων, που για τους ΛΕΑΔ είναι σωματεία ιδιωτικού δικαίου µη έχοντα κερδοσκοπικό χαρακτήρα και β) την εύληπτη και δραστική πρόβλεψη, ενεργοποίηση και λειτουργία μηχανισμών στα καταστατικά τους, που να παρέχουν τα κατάλληλα εκείνα εργαλεία προς την όσο το δυνατόν καλύτερη ικανοποίηση των σκοπών τους.

Φυσικά είναι αναμενόμενο οι διατάξεις των καταστατικών των ΛΕΑΔ να μην δύναται να έχουν την ίδια διατύπωση, αφού ο συντάκτης τους ήταν διαφορετικός κάθε φορά με διαφορετικό επίπεδο νομικών γνώσεων, διαφοροποιημένη εμπειρία αντιμετώπισης τέτοιων θεμάτων και κυρίως και πάνω από όλα χωρίς την ίδια για όλους δυνατότητα πρόβλεψης μελλοντικών να ανακύψουν προβλημάτων ή δυσχερών νομικών θεμάτων.

Στα ανωτέρω πλαίσια η σημερινή ανάγνωση των καταστατικών των ΛΕΑΔ συνοδευόμενη από την δεκαπενταετή εμπειρία λειτουργίας τους αναδεικνύει τόσο την προνοητικότητα μερικών εκ των συντακτών τους στην αντιμετώπιση θεμάτων που ακόμη δεν είχαν ανακύψει, αλλά και την ανάγκη να υιοθετηθούν μηχανισμοί χρήσιμοι και από άλλους ΛΕΑΔ που – αδιάφορο για ποιον λόγο – δεν τους ενστερνίστηκαν.

Και βεβαίως η παρούσα Εισήγηση δεν έχει ως σκοπό να προκρίνει την υιοθέτηση ενός κοινού για όλους τους ΛΕΑΔ κειμένου καταστατικού, διότι αυτό θα ερχόταν σε αντίθεση με τον τοπικό χαρακτήρα τους. Κάθε ΛΕΑΔ έχει διαφορετικό αριθμό μελών, διαφορετικούς πόρους και εδράζεται σε διαφορετική οικονομική βάση που διαφοροποιεί τα έσοδα του και επομένως και τις παροχές του. Επίσης, οι τοπικές συνήθειες και αντιλήψεις καθώς και η μακροχρόνια εμπειρία από τα Ταμεία Προνοίας οδήγησαν στην υιοθέτηση παραλλαγμένων πρακτικών, όπερ και είναι απολύτως θεμιτό.

 Στον χώρο υπάρχουν έντονες φωνές αναφορικά με την αναγκαιότητα ενός προτύπου καταστατικού, που να προβλέπει κατά τρόπο ομοιόμορφο κάποια θέματα, κυρίως ως προς την δικαιολογητική τους βάση παρά ως προς τον τρόπο επίλυσής τους[1].

Όμως η έννοια της αλληλοβοήθειας είναι κοινή όχι μόνο για τις παροχές που τα μέλη των ΛΕΑΔ απολαμβάνουν, αλλά και για τους μηχανισμούς ικανοποίησής τους.

Ερευνώντας της δυνατότητες εναρμόνισης των καταστατικών διατάξεων των ΛΕΑΔ, θα πρέπει κατ’ αρχάς να τις κατηγοροποιήσουμε. Πριν από αυτό όμως θα πρέπει να καταλήξουμε στο εάν υπάρχει κάποιο νόημα στην εναρμόνιση αυτή ή εάν αυτή δεν προσφέρει τίποτε.

ΕΝΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΤΙΚΩΝ ΔΙΑΤΑΞΕΩΝ–ΕΥΚΑΙΡΙΑ, ΑΝΑΓΚΑΙΟΤΗΤΑ 'Η ΠΑΓΙΔΑ;

Το ερώτημα λοιπόν που αρχικά τίθεται, είναι τι θα προσφέρει η εναρμόνιση. Εάν κατατάξουμε τις καταστατικές διατάξεις σε κατηγορίες, θα διαπιστώσουμε εύκολα ότι η κοινή προσαρμογή των διατάξεων που προβλέπουν τους πόρους και την διαχείρισή τους καθώς και ότι αφορά τα όργανα κάθε ΛΕΑΔ (Γενική Συνέλευση, Διοικητικό Συμβούλιο) δεν προσφέρουν κάτι το ιδιαίτερο, καθόσον κάθε ΛΕΑΔ διαθέτει διαφορετικά εκμεταλλεύσιμα περιουσιακά στοιχεία, διαφορετικό αριθμό μελών, που παραλλάσουν τα έσοδά του, διαφορετικές σε αριθμό και εύρος παροχές και διαφορετική οργάνωση. Κάποια ΛΕΑΔ με μικρό αριθμό μελών δεν απασχολούν καν υπαλλήλους, οι Γενικές του Συνελεύσεις είναι εύκολα επιτεύξιμες, τα Διοικητικά τους Συμβούλια ευέλικτα, αλλά τα έσοδα τους περιορισμένα και οι παροχές τους λίγες. Αντίθετα, ΛΕΑΔ με μεγάλο αριθμό μελών κινούνται με μεγαλύτερη ανάγκη γραφειοκρατίας, έχουν περισσότερα έσοδα και περιουσία και έχουν την δυνατότητα μεγαλύτερου εύρους παροχών. Ούτως ή άλλως το θέμα της οργάνωσης και λειτουργίας κάθε ΛΕΑΔ δεν έχει αποτελέσει ιδιαίτερο πρόβλημα από την έναρξη της λειτουργίας τους και συνιστούν τεχνικά θέματα που δεν είναι αδύνατο να λυθούν.

Αντιθέτως, το θέμα των παροχών τους σε συνάρτηση με τα μέλη τους είναι εντελώς διαφορετικό, διότι οι ΛΕΑΔ διέπονται από το ίδιο νομοθετικό καθεστώς και τυχόν πρόβλημα που θα ανακύψει σε έναν ΛΕΑΔ δύναται να ανακύψει και σε άλλο, οπότε η κοινή αντιμετώπισή τους θα είναι τρόπον τινά δεδομένη, ιδίως εάν το πρόβλημα αυτό καταλήξει στην δικαστική κρίση. Άλλωστε η εμπειρία καταδεικνύει ότι τα προβλήματα που ανακύπτουν εστιάζονται κατά κύριο λόγο στις παροχές σε συνάρτηση με την ιδιότητα των μελών. Για τους λόγους αυτούς θα εστιάσω μόνο στο θέμα των τελευταίων.

Πριν εκθέσω όμως  τις διατάξεις που θεωρώ ότι χρήζουν μίας ενιαίας αντίληψης και ακολούθως και εναρμόνισης, θα ξεκινήσω ανάστροφα, αναλογιζόμενος τι θα σημάνει η εναρμόνιση των καταστατικών διατάξεων των ΛΕΑΔ: Τυχόν εναρμόνιση των καταστατικών δεν υποδεικνύει τίποτε άλλο παρά εναρμόνιση παροχών, πόρων, διαχείρισης, διοίκησης και συμμετοχής. Εάν υποθέσουμε ότι υιοθετούμε ένα ενιαίο καταστατικό ή έστω ένα εναρμονισμένο καταστατικό, θεωρώ ότι αυτό θα αυτοεπιβεβαιώσει την αναγκαιότητα ύπαρξης ενός πανελλαδικού ΛΕΑΔ με μία κοινή διοίκηση, όπερ συνεπάγεται την συγχώνευση όλων των τοπικών ΛΕΑΔ, με εξίσωση  παροχών, με συγκεντρωτική διαχείριση όλων των πόρων, με απώλεια της γνώσης τοπικών αναγκών και απρόσωπη διαχείριση όλων των θεμάτων από την μοναδική διοίκηση, με προβληματική συμμετοχή της βάσης στην άσκηση της διαχείρισης, με τεχνικά προβλήματα (υπάλληλοι, διαχείριση παροχών, κατακερματισμός εκδηλώσεων κλπ χωρίς επαρκή έλεγχο, γραφειοκρατία). Τα πλεονεκτήματα βεβαίως θα είναι η οικονομική ισχύς, η απάλειψη ΛΕΑΔ πολλαπλών ταχυτήτων και η εξίσωση (και διάσωση) των αδύναμων ΛΕΑΔ, η απολύτως ορθολογική και σαφέστατα πιο αυστηρή διαχείριση πόρων και κατανομή παροχών.

Η έννοια της αυτοτέλειας των ΛΕΑΔ που θα λειτουργούν με διατάξεις που θα είναι κοινές ή παρόμοιες θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε βάθος χρόνο στο ξεθώριασμα της αυθυπαρξίας τους – και αυτό θα γίνει αμεσότερα αντιληπτό από τους τρίτους προς εμάς παρά από εμάς τους ίδιους. Δεν νομίζω όμως ότι θέλουμε να υποκαταστήσουμε στο σημείο αυτό τον ΛΕΔΕ ούτε πολλώ δε μάλλον να λειτουργούμε όπως αυτός. Ούτε και επιθυμούμε μία Ομοσπονδία ΛΕΑΔ που θα λειτουργούν κάτω από μία διοίκηση.

Άλλωστε, τέτοιες μορφές παρόμοιας εξυπηρέτησης σκοπών έχουμε βιώσει στο παρελθόν από το Ταμείο Υγείας Δικηγόρων Επαρχιών (ΤΥΔΕ) και τον Λογαριασμό Ενίσχυσης Δικηγόρων Επαρχιών (ΛΕΔΕ) με όχι – κατά την γνώμη μου – καλά αποτελέσματα. Κατ’ αποτέλεσμα, θα καταδείξουμε μία αδυναμία στον λόγο ύπαρξης των τοπικών ΛΕΑΔ. Μοιραία θα οδηγηθούμε και στην σωματειακή ενοποίηση και συνακόλουθα θα βρεθούμε μπροστά στην ανάγκη να δικαιολογήσουμε την ύπαρξή μας έναντι άλλων φορέων κοινωνικής ασφάλισης.

 Αντιθέτως ο πλουραλιστικός χαρακτήρας των ΛΕΑΔ ενισχύει τον αλληλοβοηθητικό τους χαρακτήρα, ο οποίος όμως κανείς δεν μπορεί να αρνηθεί ότι έχει τοπικό χαρακτήρα. Ίσως κάποιος θα μπορούσε να αντιλέξει ότι η κοινή αντιμετώπιση κοινών προβλημάτων προσδίδει ισχύ στα αρμόδια προς τούτο όργανα. Επιτρέψτε μου να αμφιβάλλω.