Το ανώτατο δικαστήριο δέχθηκε ότι τα sms αποτελούν «μηχανικές απεικονίσεις» κατ’ άρθρο 444 παρ. 2 ΚΠολΔ και εξομοιώνονται με ηλεκτρονικά έγγραφα, καθώς τα σύγχρονα κινητά τηλέφωνα λειτουργούν πλέον ως υπολογιστές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η σκέψη της απόφασης ότι ο τρόπος εισαγωγής τους στη δίκη - είτε μέσω εκτύπωσης «στιγμιοτύπου» (screenshot) είτε μέσω απλής φωτογράφισης της συσκευής - στερείται έννομης επιρροής, ενώ, ταυτόχρονα, απορρίπτονται οι αιτιάσεις περί παραβίασης του απορρήτου, με το σκεπτικό ότι ο αποστολέας παρέχει τεκμαιρόμενη συναίνεση στον παραλήπτη να καταστεί μόνιμος κάτοχος και κοινωνός του περιεχομένου τους.
Αριθμός 1141/2025
Α2' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Μαρία Κουφούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Παναγιώτη Βενιζελέα, Γεώργιο Σχοινοχωρίτη, Κορνηλία Πανούτσου και Ευαγγελία Γίτση - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 25 Νοεμβρίου 2024, με την παρουσία και της γραμματέως Α. Α., για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειουσών: 1) Χ. Π. του Β., κατοίκου ... και 2) Ι. Π. του Β., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Ι.Κ., ο οποίος ανακάλεσε την από 22-11-2024 δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ. και παραστάθηκε στο ακροατήριο.
Του αναιρεσιβλήτου: Μ. Τ. του Ε., κατοίκου .... Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του ΚΤ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.
.........................
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Από την παραδεκτή κατ' άρθρο 561 παρ. 2 του ΚΠολΔ επισκόπηση της ανωτέρω προσβαλλόμενης απόφασης κατά το ενδιαφέρον τον αναιρετικό έλεγχο μέρος το Εφετείο δέχθηκε: "Ο ενάγων, ο οποίος τυγχάνει κλινικός ψυχολόγος και διατηρεί γραφείο και συγχρόνως δωμάτιο στην Θεσσαλονίκη, έγγαμος και πατέρας δύο (2) ανηλίκων τέκνων, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, συνήψε περί το έτος 2003 συναισθηματικό δεσμό με την πρώτη εναγομένη. Η τελευταία διατηρούσε από το έτος 1990 εμπορικό κατάστημα με αμπελουργικά είδη στην περιοχή της Θεσσαλονίκης, κατάστημα το οποίο παρέλαβε από τον πατέρα της. Η γνωριμία τους έλαβε χώρα κατά τις επισκέψεις της εναγομένης στο γραφείο του ενάγοντος για ψυχοθεραπεία, μετά δε από ένα βραχύ χρονικό διάστημα, οι επισκέψεις είχαν ως εξέλιξη την ανάπτυξη έντονων συναισθημάτων, τουλάχιστον εκ μέρους του ενάγοντος. Συγκεκριμένα ο ενάγων και η εναγομένη ουσιαστικά συζούσαν στην Θεσσαλονίκη, άλλοτε στο γραφείο-διαμέρισμα του ενάγοντος, άλλοτε στην κατοικία της εναγομένης, επί της οδού ..., την ψιλή κυριότητα της οποίας είχε η εναγομένη και το δικαίωμα της επικαρπίας ο πατέρας της. Ο ενάγων μετέβαινε έκαστο Σαββατοκύριακο στην Κομοτηνή, όπου διέμενε η οικογένειά του, σύζυγος και τα δύο (2) ανήλικα τέκνα. Την οικογενειακή κατάσταση του ενάγοντος είχε γνωρίσει η εναγομένη από την αρχή της γνωριμίας τους, πράγμα το οποίο επιμελώς και για ευνόητους λόγους αρνείται. Εντός ολίγου χρονικού διαστήματος ο ενάγων εγνώρισε και την αδελφή της εναγομένης, δεύτερης εναγομένης, η οποία και αυτή μετέβαινε στο γραφείο του ενάγοντος για ψυχοθεραπεία, κάτι κοινό πλέον κοινό στην σύγχρονη εποχή, αναπτύσσοντας φιλία με τον ενάγοντα, λόγω και του συναισθηματικού του ενάγοντος με την αδελφή της. Η αδελφή της εναγομένης Ι. Π., είναι σύζυγος του Ι. Π., ο οποίος διατηρούσε ατομική επιχείρηση βυρσοδεψείου, με έδρα στην ΒΙΠΕ Θεσσαλονίκης. Ο έντονος αυτός συναισθηματικός δεσμός, ενάγοντος και πρώτης εναγομένης, ήταν αδιαμφισβήτητος και πασίδηλος στον ευρύ χώρο φίλων, συγγενών και μέρος της κοινωνίας της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα ήταν γνωστός πρωτίστως στον σύζυγο της πρώτης εναγομένης Ι. Π. και στους στενούς συγγενείς αυτών, εν όψει και του ενδεχομένου τελέσεως γάμου των διαδίκων (ενάγοντος και πρώτης εναγομένης), όπως επίστευε τουλάχιστον ο ενάγων, πράγμα το οποίο αρνείται, ευλόγως, η εναγομένη. Στα πλαίσια αυτά, εντόνου συναισθηματικού δεσμού, η πρώτη εναγομένη εζήτησε χρηματικά ποσά από τον ενάγοντα ως δάνεια και παράλληλα τον έπεισε να συνάψει δάνειο και με την αδελφή της, δεύτερης εναγομένης, Ι. Π. Ο ενάγων επείσθη εξ αιτίας και του έντονου συναισθηματικού με την πρώτη εναγομένη και έχοντας υψηλές οικονομικές δυνατότητες (ατομικά εισοδήματα από την εργασία του ως κλινικός ψυχολόγος και ιδιόκτητο διαμέρισμα επί της οδού ... καθώς και αγροτεμάχια στην περιοχή Χορτιάτη, βλ. τα υπ'αριθμ. .../2009 και υπ' αριθμ. .../2009 συμβόλαια γονικής παροχής της συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης Π. Γ.), και εδάνεισε, διά της αναλήψεως των αντίστοιχων χρηματικών ποσών από τον λογαριασμό του υπ' αριθμ. ... στην Εθνική Τράπεζα τα κάτωθι χρηματικά ποσά, στην πρώτη εναγομένη α) την 16-03-2004 το ποσόν των 47.000 ευρώ β) την 12-10-2005 το ποσόν των 60.000 ευρώ γ) την 3-11-2005 το ποσόν των 20.000 ευρώ δ) την 10-07-2008 το ποσόν των 20.000 ευρώ και ε) την 3-09-2008 το ποσόν των 30.000 ευρώ, ήτοι συνολικώς το ποσόν των 177.000 ευρώ, ατόκως και χωρίς συμφωνία για τον χρόνο αποδόσεως των μερικότερων δανείων. Εξ άλλου, κατόπιν παρακλήσεως της πρώτης εναγομένης, περί τον Δεκέμβριο του έτους 2013, εδάνεισε στην δεύτερη εναγομένη, αδελφή της πρώτης εναγομένης, το ποσόν των 50.000 ευρώ. Οι εναγόμενες αρνούνται, κατηγορηματικά την κατάρτιση των ανωτέρω δανείων και μάλιστα αμφισβητούν ακόμη και ότι ο ενάγων είναι δικαιούχος του ανωτέρου λογαριασμού της εθνικής τράπεζας.. Όμως αποδεικνύεται ότι ο ενάγων είναι πράγματι δικαιούχος του λογαριασμού, από την επικαλουμένη και προσκομιζομένη κίνηση του λογαριασμού του κατά το χρονικό διάστημα από 31-10-2003 έως 2-09-2010, με ημερομηνία εκτυπώσεως την 18-10-2019, όπου καταχωρούνται στις επίδικες ημερομηνίες, είτε αναλήψεις χρηματικών ποσών, είτε μεταφορές χρημάτων διά τραπεζικών επιταγών. Τούτο προκύπτει και από το συνημμένο στην κίνηση του λογαριασμού παραστατικό εισπράξεως προμήθειας χορηγήσεως αντιγράφου έκτακτης κινήσεως της εθνικής τράπεζας, με εκδότη τον αρμόδιο υπάλληλο της τράπεζας, όπου σαφώς αναγράφονται τα στοιχεία του ενάγοντος, πράγμα το οποίο καταρρίπτει τον ισχυρισμό των εναγομένων ότι ο ενάγων δεν είναι δικαιούχος του ανωτέρω λογαριασμού. Βεβαίως για την κατάρτιση των δανείων δεν υπήρξε ο τύπος της έγγραφης συμφωνίας, πλήν όμως τούτο δικαιολογείται απολύτως από την στενή μακροχρόνια συναισθηματική σχέση του ενάγοντος με την πρώτη εναγομένη και τις αδιαμφισβήτητες στενές φιλικές σχέσεις, μεταξύ του αυτού ενάγοντος και της αδελφής της πρώτης εναγόμενης, δεύτερης εναγομένης αλλά και από τα έγγραφα - ηλεκτρονικά μηνύματα, σαφώς αποδεικνύοντα τις σχέσεις αυτές, όπως κάτωθι ήθελε εκτεθεί. Μετά την μακροχρόνια αυτή σχέση, η οποία διήρκεσε επί δέκα έξι (16) συναπτά έτη, από το έτος 2003 έως τον Φεβρουάριο του έτους 2019, η πρώτη εναγομένη διέκοψε, με πρωτοβουλία της, τους συναισθηματικούς δεσμούς με τον ενάγοντα, ο οποίος αρνείται ότι, καίτοι ουδεμία επιρροή έχει ως προς την έκβαση της δίκης, η πρωτοβουλία διακοπής των σχέσεων προήρχετο από την εναγομένη. Τούτο είχε ως συνέπεια έκτοτε ο μεν ενάγων να ζητεί την επιστροφή των δανεισθέντων ποσών, οι δε εναγόμενες να αρνούνται να τα αποδώσουν, με τον ισχυρισμό ότι ουδέποτε έλαβε χώρα καταρτίσεως των συμβάσεων δανείου. Η αξίωση αποδόσεως των δανεισθέντων ποσών του ενάγοντος, αποδεδειγμένη, νόμιμη και βάσιμη, σε συνδυασμό με την άρνηση των εναγομένων όσον αφορά την κατάρτιση των συμβάσεων των δανείων και την διακοπή του συναισθηματικού του δεσμού με την πρώτη εναγομένη, είχε ως αποτέλεσμα, την αγανάκτησή του και εντεύθεν την τέλεση απειλών προς τις εναγόμενες, οι οποίες όμως στην έκβαση της παρούσης δίκης, ουδεμία επιρροή έχουν (άρθρ. 335 του Κ.Πολ.Δ), άλλωστε ήδη οι διάδικοι έχουν εγείρει εκατέρωθεν διάφορες αγωγές και εγκλήσεις (βλ. εκτός άλλων, την όλη διαδρομή των σχέσεών τους, όπως αποτυπώνονται στα ενδεικτικώς εκτιθέμενα ηλεκτρονικά μηνύματα, από την ηλεκτρονική διεύθυνση (e-mail) αμφοτέρων των διαδίκων και από τα ηλεκτρονικά μηνύματα - τηλεφωνικές συνδιαλέξεις αυτών και τρίτων (sms), τα οποία επικαλούνται, οι εναγόμενες κατά το δοκούν, όλοι οι διάδικοι: 1. μήνυμα την 3-12-2013 από το κινητό τηλέφωνο με αριθμ. ... της πρώτης εναγομένης "ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΑΓΑΠΗ ΜΟΥ, ΞΕΡΩ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΜΑΣ ΛΕΦΤΑ ΑΛΛΑ ΣΕ ΙΚΕΤΕΥΩ ΔΩΣΕ ΤΑ 50.000 ΧΙΛΙΑΡΙΚΑ ΠΟΥ ΣΟΥ ΖΗΤΑΕΙ ΝΑ ΤΗΣ ΔΑΝΕΙΣΕΙΣ Η ΑΔΕΡΦΗ ΜΟΥ.... ΞΕΡΩ ΟΤΙ ΜΟΥ ΕΧΕΙΣ ΔΑΝΕΙΣΕΙ ΠΟΛΛΑ. ΘΑ ΠΡΟΣΠΑΘΗΣΩ ΝΑ ΣΟΥ ΕΠΙΣΤΡΕΨΩ ΕΣΤΩ ΤΑ ΜΙΣΑ. ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΤΑ 80.000 ΠΟΥ ΜΟΥ ΕΔΩΣΕΣ ΓΙΑ ΤΟ ΣΠΙΤΙ...." 2. την 11-12-2013 μήνυμα από το κινητό τηλέφωνο της εναγομένης ".... ΜΕ ΕΚΑΝΕΣ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΗ ΠΟΥ ΔΑΝΕΙΣΕΣ ΤΑ ΛΕΦΤΑ ΣΤΗΝ ΑΔΕΡΦΗ ΜΟΥ" 3. Την 1-07-2014 μήνυμα από την ηλεκτρονική διεύθυνση (...), διεύθυνση, η οποία αποτυπώνεται και εκτίθεται από τον ενάγοντα και δεν αμφισβητείται, τουλάχιστον ως τότε, ηλεκτρονική διεύθυνση "Μωράκι μου .... Καταλαβαίνω ότι χρειάζεσαι χρήματα για την ανακαίνιση του σπιτιού κι ότι ζορίζεσαι επειδή δάνεισες χρήματα στην αδερφή μου. Δεν ξεχνάω ούτε τα λεφτά που δάνεισες σε εμένα για να με ξελασπώσεις με τις επιταγές ούτε τα λεφτά για το σπίτι 4.Την 13-08-2018, μήνυμα από το κινητό τηλέφωνο της εναγομένης "... ΓΙΑΤΙ ΕΙΠΕΣ ΣΤΗΝ Α. ΟΤΙ ΜΟΥ ΕΧΕΙΣ ΔΑΝΕΙΣΕΙ ΛΕΦΤΑ.... ΤΩΡΑ ΘΑ ΧΑΣΟΥΝ ΠΑΣΑ ΙΔΕΑ ΓΙΑ ΜΕΝΑ .. ΔΕΝ ΘΑ ΜΠΟΡΟΥΣΕ ΝΑ ΞΕΡΕΙ ΑΚΡΙΒΩΣ ΤΟ ΠΟΣΟ 177.000 ΧΙΛΙΑΔΕΣ ΠΑΡΑ ΜΟΝΟ ΑΝ ΤΗΣ ΤΟ ΕΙΠΕΣ ΕΣΥ.." 5. την 11-10-2018 από το κινητό τηλέφωνο με αριθμό ... της δεύτερης εναγομένης (προς αποφυγή ασκόπων επαναλήψεων δεν εκτίθενται οι ηλεκτρονικές διευθύνσεις και οι αριθμοί τηλεφώνων ".. ΚΑΛΗΜΕΡΑ ΕΓΩ ΘΑ ΠΩ ΣΤΟΝ Γ. ΝΑ ΣΟΥ ΕΠΙΣΤΡΕΨΕΙ ΤΑ ΛΕΦΤΑ Ή ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΑΠΟ ΤΙΣ 50.000 ΧΙΛΙΑΔΕΣ .... " και 6. την 4-03-2019 "ΚΑΛΗΜΕΡΑ. ΕΙΜΑΙ Ο Γ. .. ΔΕΝ ΘΕΛΩ ΝΑ ΝΟΜΙΖΕΙΣ ΟΤΙ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΠΡΟΣΤΡΙΒΗ ΕΧΕΙΣ ΜΑΖΙ ΤΗΣ.... ΘΑ ΜΕ ΚΑΝΕΙ ΝΑ ΜΗ ΣΟΥ ΕΠΙΣΤΡΕΨΩ ΤΑ ΧΡΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΕΔΩΣΕΣ ΣΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΜΟΥ....". Ανάλογα ηλεκτρονικά μηνύματα, τα οποία επικαλούνται και προσκομίζουν οι εναγόμενες, με σκοπό να καταδείξουν την προσβλητική συμπεριφορά του ενάγοντος μετά όμως την διακοπή του δεσμού τους, απέστειλε και ο ενάγων, όπως ενδεικτικώς, την 4-03-2019 προς το κινητό τηλέφωνο του συζύγου της δεύτερης εναγομένης ".. κάποιος ήταν άτακτο παιδάκι... έχω πολύ κόσμο που εξαρτάται ψυχικά από μένα ...". και λοιπά ηλεκτρονικά μηνύματα, περί της συμπεριφοράς του ενάγοντος, όλα όμως αναγόμενα στο χρονικό διάστημα κατά το οποίο είχε ήδη επέλθει η πλήρης διακοπή του συναισθηματικού δεσμού, του ενάγοντος και της πρώτης εναγομένης. Ειδικότερα οι εναγόμενες, οι οποίες το πρώτον διά των πρωτοδίκως κατατεθεισών εγγράφων προτάσεων (ημερομ. καταθ. 11-03-2020), επικαλέσθηκαν ηλεκτρονικά μηνύματα εκ μέρους του ενάγοντος προς αυτές και τρίτους, εν τούτοις κατ έφεση ισχυρίζονται κατά κόρον ότι τα επικαλούμενα και προσκομισθέντα διά της προσθήκης - αντίκρουσης (ημερομ. καταθ. 14-07-2020) από τον ενάγοντα ηλεκτρονικά μηνύματα -έγγραφα, είναι πλαστά και συγκεκριμένα ότι ο κατασκευαστής - πλαστογράφος των μηνυμάτων αυτών είναι ο ενάγων, ο οποίος υπεισήλθε και μάλιστα στο παρελθόν, στο λογισμικό της ηλεκτρονικής διευθύνσεως των εναγομένων και στα κινητά τηλέφωνα αυτών, άλλα και άλλων τρίτων προσώπων. Πλήν όμως, εκτός των λοιπών εκτεθέντων αποδεικτικών μέσων, και μόνο από την επισκόπηση των ηλεκτρονικών μηνυμάτων, προκύπτει η ταυτότητα της μοναδικής ηλεκτρονικής διεθύνσεως των μηνυμάτων με το πρόσωπο των εναγομένων, μοναδική ηλεκτρονική διεύθυνση, η οποία φέρει τον χαρακτήρα της ιδιόχειρης υπογραφής, αν και δεν έχει την παραδοσιακή μορφή της ιδιόχειρης υπογραφής, ισχύει όμως ως ιδιόχειρη τοιαύτη (βλ. ανωτέρω Νομολογία).
Εξ'άλλου ο επικαλούμενος, από τις εναγόμενες, τρόπος και μέθοδος του ενάγοντος να υπεισέλθει σε εντελώς ανύποπτο χρόνο στο λογισμικό των ηλεκτρονικών διευθύνσεων των εναγομένων και τρίτων εμπλεκομένων προσώπων, προφανώς με την συνεπικουρία ειδικού τεχνολόγου, αλλά και στο λογισμικό τρίτων εμπλεκομένων στην ένδικη διαφορά ατόμων, αντίκειται, εκτός και της αναληθείας του ισχυρισμού αυτού στα διδάγματα της κοινής πείρας και λογικής (άρθρ. 336 παρ. 4 του Κ.Πολ.Δ, βλ. περί των διδαγμάτων της κοινής πείρας, ολ. ΑΠ 21/1998 Ε. Δ/νη 30.1150, ΑΠ 1609/1987 Ε. Δ/νη 29.1372, Κ. Κεραμεύς : ΑΣΤΙΚΟ ΔΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΔΙΚΑΙΟ, έκδ. 1986. σελ. 376, Κεραμεύς/Κονδύλης/Νίκας (Τέντες ε.α. υπ'άρθρ.336 παρ. 4 του Κ.Πολ.Δ, αριθμ. 13-16). Πρέπει να λεχθεί ότι τα επικαλούμενα και προσκομιζόμενα από τις εναγόμενες ηλεκτρονικά - τηλεφωνικά μηνύματα, προέρχονται από άγνωστους-αποστολείς, διά μέσου συστημάτων, όπως οι ίδιες ομολογούν, "anonymous" και "notify" συστήματα, τα οποία ουσιαστικώς είναι συστήματα αποκρύψεως του εκδότη-αποστολέα των μηνυμάτων και συνεπώς παντελώς αναξιόπιστα. Άλλωστε ως περιεχόμενο φέρεται να παρουσιάζουν τον ενάγοντα ως προκλητικό και υβριστικό μετά την διακοπή του συναισθηματικού δεσμού του με την πρώτη εναγομένη, όπερ ουδεμία επιρροή έχει για το αντικείμενο της δίκης (άρθρ. 335 του Κ.Πολ.Δ). Εντεύθεν, η κατά κόρον επαναλαμβανομένη ένσταση των εναγομένων, περί πλαστότητας των ηλεκτρονικών μηνυμάτων, τα οποία επικαλείται και προσκομίζει ο ενάγων, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη κατ'ουσίαν. Ειδικά όσον αφορά την διεξαχθείσα υπ'αριθμ. ...-2022 έκθεση πραγματογνωμοσύνης, η οποία βεβαίως εκτιμάται από το Δικαστήριο ελεύθερα (άρθρ. 387 του Κ.Πολ.Δ, βλ. ολ ΑΠ 32/1990 Ε. Δ/νη 32.55, ΑΠ 1479/2013, ΑΠ 384/2006 ΝΟΜΟΣ, ΑΠ 325/1995 No.Β 44.813, ΑΠ 1971/1990 Ε. Δ/νη 33.828, ΑΠ 867/1988 Ε. Δ/νη 30.1323, Κεραμεύς/Κονδύλης/Νίκας (-Τέντες) ε.α. υπ'άρθρ. 387 του Κ.Πολ.Δ), πρέπει να λεχθεί ότι εκ των πραγμάτων, λόγω του χρόνου κατά τον οποίο διεξήχθη, χρόνος αρκετά μεταγενέστερος των αποσταλλέντων ηλεκτρονικών μηνυμάτων, ως προς την πλαστότητα των ηλεκτρονικών μηνυμάτων, δεν συνήχθη (από τον πραγματογνώμονα) ασφαλές πόρισμα. Συγκεκριμένα σύμφωνα με την ανωτέρω πραγματογνωμοσύνη του πληροφοριακού-ηλεκτρονικού Δ. Ε., όπως εκθέτει επακριβώς "....1. Δεν μπορεί με ασφάλεια να διαπιστωθεί η γνησιότητα ή όχι των SMS μηνυμάτων από την στιγμή που δεν υπάρχουν ηλεκτρονικές συσκευές προς έλεγχο... 2.... 3. Εφόσον πρόκειται για ψηφιακή πειστήρια είναι απολύτως αναγκαίο να εξεταστούν οι ίδιες ηλεκτρονικές συσκευές για να διαπιστωθεί η γνησιότητα ή όχι....4. Οι φωτογραφίες των μηνυμάτων....δεν μπορούν να θεωρηθούν αρκετές για να διαπιστωθεί η γνησιότητα ή όχι 5. Για να διαπιστωθεί η πλαστότητα ενός μηνύματος, πρέπει προηγουμένως να αποδείξουμε την αυθεντικότητα του υποτιθεμένου ως αυθεντικού. Κάτι το οποίο στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν μπορεί να αποδειχτεί, εφόσον δεν υπάρχει η τηλεφωνική συσκευή" και καταλήγει σε αντίθεση με την όλη προηγουμένη τεχνική γνώμη " ... Άρα συμπεραίνουμε ότι τα SMS μηνύματα αυτά είναι τεχνικά πλαστά 6. Κατά αντιστοιχία τα ίδια ισχύουν και είναι τεχνικά πλαστά και τα μηνύματα email.", πόρισμα ασαφές και πολύ περισσότερο ασαφές το συμπέρασμα. Στα αυτά ως άνω αόριστα και ανασφαλή συμπεράσματα, λόγω της διαδρομής χρόνου εκδόσεως-αποστολής ηλεκτρονική μηνυμάτων και του χρόνου έρευνας - αξιολογήσεως αυτών, κατέληξαν και οι δύο (2) εξετασθέντες επ'ακροατηρίου του Δικαστηρίου τούτου μάρτυρες - πραγματογνώμονες Χ. Γ. και Κ. Μ. και ως εκ τούτου η εκτενώς υποβληθείσα από τις εναγόμενες ένσταση πλαστότητας των ηλεκτρονικών μηνυμάτων πρέπει να απορριφθεί ως κατ'ουσίαν αβάσιμος (άρθρ. 460 του Κ.Πολ.Δ, βλ. σχετ. ΑΠ 401/2019, ΑΠ 535/2019, ΑΠ 584/2019 ΝΟΜΟΣ, Εφ. Θεσσαλ. 2490/1996 Αρμεν. 1996.1367. Εφ.Αθ 2212/1985 Ε. Δ/νη 26.723, Εφ.ΑΘ 7798/1984 Ε. Δ/νη 26.483, Κεραμεύς/Κονδύλης/Νίκας (-Τέντες) ε.α. υπ άρθρ. 460, αριθμ. 1-6).
Συνεπώς οι εκτιθέμενοι πέντε (5) λόγοι εφέσεως, ουσιαστικά δύο (2), περί εσφαλμένης ερμηνείας και εφαρμογής του νόμου και πλημμελούς εκτιμήσεως των αποδείξεων, πρέπει να απορριφθούν ως αβάσιμοι. Τα ίδια αφού είπε και το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο και έκανε δεκτή την αγωγή ως βάσιμη κατ'ουσίαν, ουδόλως έσφαλε και συνεπώς η υπό κρίση έφεση πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμη. Τα δικαστικά έξοδα του εφεσιβλήτου πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του εκκαλουσών λόγω της ήττας αυτών (άρθρ. 176 και 183 του Κ.Πολ.Δ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό της αποφάσεως. 1. Ο προβλεπόμενος κατά το άρθρο 559 αριθ. 11 περ. α` Κ.Πολ.Δ. λόγος αναίρεσης ιδρύεται όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που δεν περιλαμβάνεται στα περιοριστικώς καθοριζόμενα από το άρθρο 339 Κ.Πολ.Δ. αποδεικτικά μέσα, ή όταν περιλαμβάνεται σ` αυτά, αλλά δεν επιτρέπεται η χρήση του στη συγκεκριμένη περίπτωση (ΟλΑΠ 2/2008,ΑΠ 1389/2021).
Περαιτέρω κατά τη διάταξη του άρθρου 444 παρ 2 του ΚΠολΔ εμπίπτει στην έννοια της μηχανικής απεικόνισης, ανεξαρτήτως του τρόπου με τον οποίο εισάγεται στη δίκη, [όπως με φωτογραφία από την οθόνη κινητού] το γραπτό μήνυμα, άλλως ShortMessageService γνωστό και ως SMS, το οποίο είναι υπηρεσία της κινητής τηλεφωνίας, με την οποία ο χρήστης έχει τη δυνατότητα να αποστείλει ή να παραλάβει σύντομο γραπτό μήνυμα από άλλους χρήστες, στην οθόνη του κινητού του τηλεφώνου. Ήδη δε, τα κινητά τηλέφωνα από της εμφάνισής τους, πολύ δε περισσότερο σήμερα, ακολουθούν την αρχιτεκτονική των ηλεκτρονικών υπολογιστών και πρέπει να θεωρούνται όχι ως τηλέφωνα, αλλά ως ηλεκτρονικοί υπολογιστές με δυνατότητα, μεταξύ άλλων, τηλεφωνικών κλήσεων, σύνταξης ηλεκτρονικών εγγράφων παντός τύπου, πλοήγησης στο διαδίκτυο κλπ. Το δε γραπτό μήνυμα, αποτελεί ηλεκτρονικό έγγραφο, εφόσον αποτελεί σύνολο δεδομένων τα οποία ενεγράφησαν στον μαγνητικό δίσκο της υπολογιστικής μικρομονάδας του κινητού τηλεφώνου, έτυχαν ηλεκτρονικής επεξεργασίας από την κεντρική μονάδα και εν συνεχεία αποτυπώθηκαν με βάση τις εντολές του προγράμματος κατά τρόπο αναγνώσιμο από τον άνθρωπο στην οθόνη του μηχανήματος και ακολούθως , στάλθηκαν με χρήση της κινητής τηλεφωνίας σε κάποιον αποδέκτη, ο οποίος στη συνέχεια τα εμφανίζει στην οθόνη του κινητού του. Ο εκάστοτε συντάκτης όμως των συγκεκριμένων εγγράφων (sms) αποδέχεται και επιδιώκει να καταγραφούν αυτά με σταθερό τρόπο σε κάποια από τις "μακροπρόθεσμες" μνήμες του κινητού τηλεφώνου του παραλήπτη (σκληρός δίσκος ή μνήμη SIM), ώστε ο τελευταίος, όχι μόνο να προβεί στην άπαξ προβολή αυτών και να λάβει έτσι γνώση του περιεχομένου τους, αλλά επιπροσθέτως, να δύναται στο μέλλον και σε κάθε στιγμή να τα ανασύρει, ώστε να τα αναγνώσει ξανά, καθιστάμενος διαρκής κάτοχος του ηλεκτρονικού εγγράφου. Η δυνατότητα δε αυτή που παρέχεται στον παραλήπτη του sms τελεί σε γνώση του αποστολέα, αφού και ο τελευταίος με τον ίδιο τρόπο πράττει. Πρέπει να γίνει δεκτό, συνεπώς, ότι υπάρχει τεκμαιρόμενη συναίνεση του αποστολέα να καταστήσει τον παραλήπτη κοινωνό και άρα νόμιμο κάτοχο του μηνύματος sms. Δικονομικά δε, τα γραπτά μηνύματα θα πρέπει να αντιμετωπιστούν για την ταυτότητα του νομικού λόγου, όπως οι επιστολές, αφού σε αμφότερες τις μορφές αυτού του είδους της επικοινωνίας συνυπάρχουν τα στοιχεία της αποτυπωμένης σε αναγνώσιμη μορφή επικοινωνίας από απόσταση, ενώ η μετάβαση από την κυριαρχία της επιστολής στην κυριαρχία του sms, έγινε κυρίως λόγω του εκσυγχρονισμού της διαθέσιμης τεχνολογίας. Ο τρόπος με τον οποίο τα SMS προσκομίζονται ως αποδεικτικά στοιχεία στο δικαστήριο είναι αδιάφορος. Αν προσκομίζονται, λοιπόν, φωτογραφίες που απεικονίζουν την οθόνη του κινητού με τα SMS ή αν προσκομίζονται στο δικαστήριο φωτοαντίγραφα που απεικονίζουν SMS με τη χρήση της δυνατότητας "screenshot" (με την ελληνική ορολογία "στιγμιότυπο" ή "ψηφιακή φωτογραφία οθόνης κινήτού"), εφαρμόζεται και στις δύο περιπτώσεις η § 2 του άρθρου 444 ΚΠολΔ. Στην πρώτη περίπτωση, δηλαδή, κάποιος βγάζει φωτογραφία με μια άλλη συσκευή την οθόνη του κινητού που δείχνει τα SMS, ενώ στην δεύτερη περίπτωση προσκομίζει φωτοτυπίες των "screenshots" που μέσω του ίδιου του κινητού που έχει αυτή τη δυνατότητα μπορούν αυτά τα "screenshots" να προωθηθούν σε υπολογιστή με ψηφιακή μορφή και δύνανται έτσι να εκτυπωθούν. Είναι άνευ σημασίας ο τρόπος που εισάγονται στη δίκη τα μηνύματα κινητού καθώς και στις δύο περιπτώσεις συνιστούν μηχανικές απεικονίσεις. Θα ήταν μάλιστα παράδοξο να θεωρηθεί ότι, εάν ο διάδικος επιλέξει να φωτογραφίσει την οθόνη ενός κινητού που αποτυπώνει SMS (επομένως να προσκομίσει τα SMS δια μέσω της φωτογραφίας), θα τύχει εφαρμογής η διάταξη του άρθρου 444 § 1 γ. Και αυτό γιατί η αποδεικτική δύναμη των περιπτώσεων της 444 § 1 γ (ήτοι και της φωτογραφίας) ρυθμίζεται ειδικά από την § 2 του άρθρου 448 ΚΠολΔ, ενώ η αποδεικτική δύναμη των στοιχείων της § 2 του άρθρου 444 ΚΠολΔ ρυθμίζεται και αυτή ειδικά από την § 3 του άρθρου 448 ΚΠολΔ, όπου στην πρώτη περίπτωση τα έγγραφα της παραγράφου 444 § 1 γ αποτελούν πλήρη απόδειξη, επιτρέπεται όμως ανταπόδειξη, ενώ στην δεύτερη περίπτωση τα έγγραφα της § 2 του άρθρου 444 αποτελούν πλήρη απόδειξη με την επιφύλαξη και τις προϋποθέσεις του άρθρου 445 ΚΠολΔ. Ακολούθως το ΠΔ 47/2005 στο άρθρο 3 με τίτλο "Είδη Επικοινωνίας" στην παράγραφο 1 και 2 ορίζει τα εξής: § 1: "Η άρση του απορρήτου δεν αφορά την δια ζώσης επικοινωνία, αλλά κάθε είδους επικοινωνία, η οποία διεξάγεται μέσω δικτύου επικοινωνίας ή παρόχου υπηρεσιών επικοινωνιών και την οποία χρησιμοποιεί ο συνδρομητής ή χρήστης κατά του οποίου λαμβάνεται το μέτρο της άρσης. § 2: "Τα είδη και οι μορφές επικοινωνίας, που υπόκεινται στην άρση του απορρήτου, είναι ιδίως τα ακόλουθα: ... III. Τα γραπτά μηνύματα (SMS/MMS)". Επομένως, γίνεται αντιληπτό ότι τα γραπτά μηνύματα κινητού (SMS/MMS) εντάσσονται στις περιπτώσεις και είδη επικοινωνίας που προστατεύονται νομοθετικά.
