ΜΠρΑθ 809/2026 : "Εκουσία δικαιοδοσία. Ανακοπή κατά κληρονομητηρίου 824ΚΠολΔ, η οποία κάνει δεκτή εν μέρει την ανακοπή ως προς τον δεύτερο θάνατο (πατέρα), ενώ για θάνατο του παππού την απέρριψε ως μη νόμιμη λόγω ότι ο θάνατος επήλθε το 1918 και εφαρμογή του βυζαντινορωμαϊκού δικαίου (άρθρ 92 ΕισΑκ)"

ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΚΟΥΣΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

ΑΡΙΘΜΟΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ 809/2026

ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τη Δικαστή Μαρίνα Κάβουρα Πρωτοδίκη, η οποία ορίστηκε από τον Πρόεδρο του Τριμελούς Συμβουλίου Διοίκησης του Πρωτοδικείου Αθηνών και τη Γραμματέα Δέσποινα Πουλιάση

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του τη 10η Οκτωβρίου 2025 για να δικάσει την ανακοπή κατά απορριπτικής πράξης δικηγόρου επί αίτησης χορήγησης κληρονομητηρίου:

ΤΩΝ ΑΝΑΚΟΠΤΟΥΣΩΝ: ……………………………………….. οι οποίες παραστάθηκαν στο ακροατήριο του Δικαστηρίου δια του πληρεξούσιου δικηγόρου τους ΧΚ, με Α.Μ. Δ.Σ.Α. ο οποίος κατέθεσε προτάσεις.

Οι ανακόπτουσες ζητούν να γίνει δεκτή η από 07.07.2025 με αριθμό έκθεσης κατάθεσης δικογράφου …… ανακοπή τους η συζήτηση της οποίας προσδιορίστηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

ΚΑΤΑ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ της υπόθεσης ο πληρεξούσιος δικηγόρος των ανακοπτουσών ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στα πρακτικά και στις προτάσεις που κατέθεσε.

ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη ανακοπή, οι ανακόπτουσες, επικαλούμενες την ιδιότητά τους ως μοναδικών κληρονόμων του …. του ... κατοίκου εν ζωή Αθηνών, ο οποίος αποβίωσε την 06.06.1973, ζητούν, για τους αναφερόμενους στο δικόγραφο λόγους, όπως παραδεκτά περιόρισαν το αίτημα με τις νόμιμα κατατεθείσες προτάσεις τους και με δήλωση του πληρεξούσιου δικηγόρου τους που καταχωρήθηκε στα πρακτικά (ΚΠολΔ 223, 294, 295 §1 εδ. β1, 297, 741, 751), να ακυρωθεί η με αριθμό ... απορριπτική πράξη της δικηγόρου Αθηνών…….Α.Μ……….. Δ.Σ.Α εκδόθηκε επί αίτησής τους για τη χορήγηση κληρονομητηρίου και να διαταχθεί η χορήγηση σε αυτές κληρονομητηρίου, στο οποίο να βεβαιώνεται ότι α) ο ως άνω αποβιώσας πατέρας τους ήταν εξ αδιαθέτου κληρονόμος του πατέρα του, .. του ., που αποβίωσε την 01.11.1918 και β) οι ίδιες είναι μοναδικές εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της περιουσίας του ως άνω αποβιώσαντος πατέρα τους, σε ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου η καθεμία.

Με τέτοιο περιεχόμενο και αιτήματα, η ανακοπή παραδεκτά εισάγεται ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, που είναι καθ' ύλη και κατά τόπο αρμόδιο [άρθρα 739, 740 §1 (όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 33 του ν. 5134/2024 ~ ΦΕΚ Α’ 146/11.09.2024 και ίσχυε από τη 16.09.2024, κατ' άρθρο 120 §1 του ίδιου νόμου, πριν την τροποποίησή του δυνάμει των άρθρων 76 και 168 §3 του ν. 1 5221/2025 - ΦΕΚ Α’ 133/28.07.2025, με ισχύ από 01.01.2026) και 824 ΚΠολΔ (όπως είχε αντικατασταθεί δυνάμει των άρθρων 5, 28 §1 και 32 §2 του ν. 5095/2024 - ΦΕΚ Α’ 40/15.03.2024 και ίσχυε από την 01.06.2024, πριν αντικατασταθεί εκ νέου δυνάμει των άρθρων 91 και 168 §3 του ως άνω ν. 5221/2025, με ισχύ από 01.01.2026), σε συνδυασμό με τα άρθρα 22, 37 §1 και 583 ΚΠολΔ], για να συζητηθεί κατά την προκειμένη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρα 74, 739, 741 και 744 επ. ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με τα άρθρα 584 και 585 του ίδιου Κώδικα). Έχει δε ασκηθεί εμπρόθεσμα, αφού κατατέθηκε στη Γραμματεία του παρόντος Δικαστηρίου την 08.07.2025, ήτοι εντός της προβλεπόμενης από το ως άνω άρθρο 824 ΚΠολΔ προθεσμίας των είκοσι (20) ημερών από τη δημοσίευση της ανακοπτόμενης πράξης (24.06.2025). Ωστόσο, ως προς το ανωτέρω υπό στοιχείο (α) αίτημα η ανακοπή πρέπει να απορριφθεί ως μη νόμιμη. Και τούτο διότι, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 92 ΕισΝΑΚ, οι διατάξεις περί κληρονομητηρίου δεν εφαρμόζονται επί κληρονομιάς αποβιώσαντος πριν τη θέση σε ισχύ του ΑΚ, ήτοι πριν την 23.02.1946 [Κεραμεύς/Κονδύλης/Νίκας (-Αρβανιτάκης), ΚΠολΔ II (2000) 819 αριθ. 10· ΑΠ 193/1955 ΝοΒ 3, 550' ΕφΘεσσαλ 660/1989 Αρμ 1989, 452' ΜΠΠειρ 2202/2013 ΕλλΔνη 2014, 259], στην προκειμένη δε περίπτωση, ο .. αποβίωσε την 01.11.1918. Κατά τα λοιπά, ως προς το ανωτέρω υπό στοιχείο (β) αίτημα, η ανακοπή είναι νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 1710, 1711, 1813, 1820, 1884, 1956 επ. ΑΚ και 819 επ. ΚΠολΔ (όπως είχαν αντικατασταθεί δυνάμει των άρθρων 3 έως 5,28 §1 και 32 §2 του ν. 5095/2024 και τροποποιηθεί με τα άρθρα 54 του ν. 5108/2024 και 36 του ν. 5134/2024 και ίσχυαν πριν τον ν. 5221/2025, κατά τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα). Επομένως, πρέπει να εξεταστεί περαιτέρω και ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα.

Από τις προσκομιζόμενες ένορκες βεβαιώσεις (για τη μη αναγκαιότητα χωριστής μνημόνευσης της κάθε μιας από αυτές βλ. ΑΠ 411/2021, ΑΠ 180/2017, ΑΠ 1413/2015, όλες δημοσιευμένες στην areiospagos.gr), σε συνδυασμό με το σύνολο των νόμιμα προσκομιζόμενων εγγράφων, αποδεικνύονται τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Την 06.06.1973 αποβίωσε στην Αθήνα ... ο οποίος είχε γεννηθεί στην Αλεξάνδρεια της Αίγυπτου το έτος 1914 και, όσο ζούσε, ήταν κάτοικος Αθηνών (βλ. το προσκομιζόμενο με αριθμό πρωτοκόλλου ./14.03.2025 αντίγραφο της με αριθμό ./06.06.1973 ληξιαρχικής πράξης θανάτου του Ληξιαρχείου Νέας Σμύρνης), χωρίς να αφήσει διαθήκη (βλ. το προσκομιζόμενο με αριθμό ./28.04.2025 πιστοποιητικό περί μη δημοσίευσης διαθήκης του Πρωτοδικείου Αθηνών). Πλησιέστεροι συγγενείς του ως άνω αποβιώσαντος κατά τον χρόνο θανάτου του ήταν η σύζυγός του και μητέρα των ανακοπτουσών, ... η οποία αποβίωσε μετά από εκείνον, τη 02.07.2003 και οι δύο κόρες του και ήδη ανακόπτουσες (βλ. το προσκομιζόμενο με ημερομηνία 17.07.1975 πιστοποιητικό εγγύτερων συγγενών του Δήμου Αθηναίων), οι οποίες άπασες αποδέχθηκαν σιωπηρά την επαχθείσα σε εκείνες κληρονομιά, με την άπρακτη παρέλευση της προθεσμίας αποποίησης (ΑΚ 1847, 1857' βλ. το προσκομιζόμενο με αριθμό ./30.04.2025 πιστοποιητικό του Πρωτοδικείου Αθηνών περί μη αποποίησης κληρονομιάς). Συνεπώς, εξ αδιαθέτου κληρονόμοι της περιουσίας του ως άνω αποβιώσαντος είναι οι ανακόπτουσες, σε ποσοστό 3/8 εξ αδιαιρέτου η καθεμία και η μητέρα τους, στα υπόλοιπα 2/8 εξ αδιαιρέτου, απορριπτόμενου ως αβάσιμου κατ' ουσία του ισχυρισμού τους ότι οι ίδιες (οι ανακόπτουσες) είναι οι μοναδικές εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του πατέρα τους, σε ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου η καθεμία, καθόσον η μητέρα τους και σύζυγός του βρισκόταν εν ζωή κατά τον χρόνο θανάτου του και αποβίωσε μεταγενέστερα (ΑΚ 1711). Εξάλλου, δεν έχει δημοσιευτεί διαθήκη του ως άνω αποβιώσαντος ούτε εκκρεμεί δίκη για το κληρονομικό δικαίωμα των ανακοπτουσών και της μητέρας τους (βλ. το προσκομιζόμενο με αριθμό ./06.05.2025 πιστοποιητικό του Πρωτοδικείου Αθηνών περί μη αμφισβήτησης του κληρονομικού τους δικαιώματος). Προκειμένου να βεβαιωθεί το επίδικο κληρονομικό τους δικαίωμα, οι ανακόπτουσες κατέθεσαν ενώπιον του Πρωτοδικείου Αθηνών την από … με αριθμό έκθεσης κατάθεσης Δικογράφου ... αίτηση για τη χορήγηση κληρονομητηρίου, επί της οποίας εκδόθηκε η ήδη ανακοπτόμενη με αριθμό ... απορριπτική πράξη της δικηγόρου Αθηνών ... Με τους λόγους της κρινόμενης ανακοπής, κατ' εκτίμηση του περιεχομένου τους, οι ανακόπτουσες ζητούν την ακύρωση της απορριπτικής αυτής πράξης, επικαλούμενες μη αποδοχή νόμιμων αποδεικτικών μέσων και μη αξιοποίηση των αποδεικτικών δυνατοτήτων που προβλέπει ο νόμος για τη διαπίστωση του κληρονομικού τους δικαιώματος. Οι λόγοι αυτοί προβάλλονται παραδεκτά και νόμιμα και πρέπει να γίνουν εν μέρει δεκτοί και επί της ουσίας, δοθέντος ότι, πράγματι, η ανακοπτόμενη απορριπτική πράξη εσφαλμένα απέρριψε την ως άνω αίτησή τους κατά το μέρος που ζητούσαν τη χορήγηση κληρονομητηρίου για το κληρονομικό τους δικαίωμα στην κληρονομιά του πατέρα τους. Μάλιστα, η απόρριψη αυτή είναι όλως αναιτιολόγητη, καθόσον ουδεμία σχετική αναφορά γίνεται στο σκεπτικό της ως προς το επίδικο κληρονομικό δικαίωμα, το οποίο αποδεικνύεται πέραν πάσης αμφιβολίας, κατά τα ανωτέρω. Πλην όμως, ο ισχυρισμός των ανακοπτουσών ότι τυγχάνουν εξ αδιαθέτου κληρονόμοι του πατέρα τους σε ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου η καθεμία αποδεικνύεται αβάσιμος, κατά τα ανωτέρω διαλαμβανόμενα, καθόσον, όπως ήδη σημειώθηκε, κατά τον χρόνο θανάτου του πλησιέστερη συγγενής του ήταν και η μεταποβιώσασα σύζυγός του, ., η οποία επίσης κατέστη εξ αδιαθέτου συγκληρονόμος. Επομένως, πρέπει η ανακοπή, κατά το μέρος που κρίθηκε νόμιμη, να γίνει εν μέρει δεκτή κατ' ουσία, να ακυρωθεί η ανακοπτόμενη απορριπτική πράξη και να διαταχθεί η παροχή κληρονομητηρίου, κατά τα ειδικότερα οριζόμενα στο διατακτικό.

 

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΙΚΑΖΕΙ με την παρουσία των ανακοπτουσών.

ΔΕΧΕΤΑΙ εν μέρει την ανακοπή.

ΑΚΥΡΩΝΕΙ τη με αριθμό ……απορριπτική πράξη της δικηγόρου Αθηνών ...

ΔΙΑΤΑΣΣΕΙ την έκδοση από τον Γραμματέα του παρόντος Δικαστηρίου κληρονομητηρίου, το οποίο να πιστοποιεί ότι οι ανακόπτουσες είναι εξ αδιαθέτου κληρονόμοι, σε ποσοστό 3/8 εξ αδιαιρέτου η καθεμία, του συνόλου της περιουσίας του .., ο οποίος είχε γεννηθεί στην ... όσο ζούσε, ήταν κάτοικος Αθηνών.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίστηκε και δημοσιεύθηκε σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα την 12/2/2026, χωρίς την παρουσία των διάδικων ή του πληρεξούσιου δικηγόρου τους.

 

Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ                                Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ