ΜΠρΑθ 4745/2026 : Αναγνώριση αιγυπτιακού διαζυγίου (talak)

 

ΜΠρΑθ 4745/2026 - Αναγνώριση αιγυπτιακού διαζυγίου (talak) -.

Αναγνωρίζεται το δεδικασμένο διαζευκτηρίου της Αιγύπτου με μονομερή αποπομπή της αιτούσας συζύγου από το σύζυγό της (θεσμός talaq), αποδεχόμενο το Δικαστήριο ότι δεν είναι αντίθετη προς τα ημεδαπά χρηστά ήθη ή προς τη ημεδαπή έννομη τάξη, παρόλο που ο προβλεπόμενος από το αιγυπτιακό δίκαιο, τρόπος λύσης του γάμου, δεν είναι γνωστός στην ελληνική έννομη τάξη ενώ επιπλέον παραβιάζει την αρχή της ισότητας που προστατεύεται και από το Ελληνικό Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΕΚΟΥΣΙΑ ΔΙΚΑΙΟΔΟΣΙΑ

Αριθμός απόφασης 4745/2026

ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τη Δικαστή, Μάρη Πιτταρά, Πρωτοδίκη, την οποία όρισε ο Πρόεδρος της Τριμελούς Διεύθυνσης του Πρωτοδικείου Αθηνών με πράξη του και τη Γραμματέα, Άννα Μυροφορίδου.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια, στο ακροατήριό του, την 28η Απριλίου 2026, για να δικάσει την αίτηση:

ΤΗΣ ΑΙΤΟΥΣΑΣ: . . (. .) του . . . (. . .) και της . (.), κατοίκου Καΐρου Αιγύπτου, …, …, άνευ ελληνικού ΑΦΜ, η οποία παραστάθηκε διά της πληρεξουσίας δικηγόρου, Σ Π (ΑΜ ΔΣΑ .....).

H αιτούσα ζητεί να γίνει δεκτή η από 28-11-2025 αίτηση, που κατατέθηκε στη Γραμματεία του Δικαστηρίου αυθημερόν, έλαβε γενικό και ειδικό αριθμό έκθεσης κατάθεσης …./2025 και …/2025 αντίστοιχα και προσδιορίστηκε να συζητηθεί κατά τη δικάσιμο που αναγράφεται στην αρχή της παρούσας, για την οποία γράφτηκε στο πινάκιο . με α/α … .

Kατά τη συζήτηση της υπόθεσης στο ακροατήριο, η πληρεξουσία δικηγόρος της αιτούσας ανέπτυξε τους ισχυρισμούς της και ζήτησε να γίνουν δεκτά όσα αναφέρονται στα πρακτικά και στις προτάσεις της.

ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 780 ΚΠολΔ, με την επιφύλαξη αυτών που ορίζουν διεθνείς συμβάσεις, απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου έχει στην Ελλάδα, χωρίς άλλη διαδικασία, την ισχύ που της αναγνωρίζει το δίκαιο του κράτους του δικαστηρίου που την εξέδωσε, εφ' όσον συντρέχουν οι εξής προϋποθέσεις: 1) αν η απόφαση εφάρμοσε τον ουσιαστικό νόμο που έπρεπε να εφαρμοστεί κατά το ελληνικό δίκαιο και εκδόθηκε από δικαστήριο που έχει δικαιοδοσία κατά το δίκαιο της πολιτείας της οποίας τον ουσιαστικό νόμο εφάρμοσε και 2) αν δεν είναι αντίθετη προς τα χρηστά ήθη ή προς τη δημόσια τάξη. Δημόσια τάξη, υπό την αναφερόμενη στο άρθρο 33 ΑΚ έννοια της διεθνούς, κατά την ορολογία που επικράτησε, δημόσιας τάξεως, αποτελεί το σύνολο των θεμελιωδών κανόνων και αρχών, που κρατούν σε ορισμένο χρόνο στη χώρα και απηχούν τις κοινωνικές, οικονομικές, πολιτειακές, πολιτικές, θρησκευτικές, ηθικές και άλλες αντιλήψεις, που διέπουν το βιοτικό ρυθμό αυτής και αποτελούν το φράγμα εφαρμογής στην ημεδαπή κανόνων αλλοδαπού δικαίου, η οποία μπορεί να προξενήσει διαταραχή στην αρμονία του ρυθμού αυτού, που κυριαρχεί στη χώρα και διέπεται από τις εν λόγω αρχές. Η δημόσια τάξη, ως ανασχετικός παράγων εφαρμογής του αλλοδαπού δικαίου, λειτουργεί περιπτωσιολογικά και μόνη η άγνοια ή η απαγόρευση αυτή καθ' εαυτής ενός θεσμού από το αλλοδαπό δίκαιο, δεν μπορεί να οδηγήσει στην κρίση, ότι η εφαρμογή του δικαίου αυτού κατ' ανάγκη προσκρούει στην ελληνική δημόσια τάξη, δηλαδή αυτό που προσκρούει ή όχι στη δημόσια τάξη δεν είναι ο κανόνας του αλλοδαπού δικαίου, αλλά η συγκεκριμένη εκάστοτε εφαρμογή του. Ειδικότερα, ο δικάζων δικαστής δεν αξιολογεί το εφαρμοστέο αλλοδαπό δίκαιο ούτε τον ειδικότερο εφαρμοστέο αλλοδαπό κανόνα δικαίου κατά τρόπο απόλυτο, γενικό και αφηρημένο. Εξετάζει μόνο κατά πόσο οι έννομες συνέπειες, οι οποίες θα παραχθούν στην ημεδαπή από την εφαρμογή του αλλοδαπού δικαίου επί των συγκεκριμένων πραγματικών περιστατικών της κάθε ειδικότερης περίπτωσης, γίνονται ή όχι δεκτές από τον κρατούντα στη χώρα μας βιοτικό κοινωνικό ρυθμό (ΟλΑΠ 9/2016 ΝΟΜΟΣ). Κατ' εξοχήν θέμα αντίθεσης στη δημόσια τάξη τίθεται στην περίπτωση που εφαρμοστέο δίκαιο είναι αλλοδαπό δίκαιο μουσουλμανικής έμπνευσης, το οποίο επιτρέπει τη μονομερή λύση του γάμου από τον σύζυγο (το καλούμενο ταλάκ), καθώς στην περίπτωση αυτή τίθεται βασικό ζήτημα, που αφορά στην ισότητα των φύλων. Δεν μπορεί όμως να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να μην αποκρούεται ως αντίθετη στη δημόσια τάξη μονομερής λύση του γάμου, στην περίπτωση π.χ. που την επικαλούνται η σύζυγος ή ο σύνδεσμος της σχέσης με την εγχώρια έννομη τάξη είναι χαλαρός (Τσούκα σε Γεωργιάδη - Σταθόπουλου Αστικός Κώδικας Γενικές Αρχές ΙΑ, σελ 665), δεδομένου ότι η επικλήση της δημόσιας τάξης πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, ώστε να μην καταλήγει κανείς in concreto σε άδικες λύσεις. Η ρηθείσα διάταξη του άρθρου 780 του ΚΠολΔ, εφαρμόζεται σε υποθέσεις της εκούσιας δικαιοδοσίας και έχει προδήλως τον χαρακτήρα ειδικού κανόνα έναντι εκείνης του άρθρου 323 του ίδιου Κώδικα, με την οποία ορίζονται οι προϋποθέσεις αναγνωρίσεως δεδικασμένου από απόφαση αλλοδαπού δικαστηρίου που αφορά στην προσωπική κατάσταση, καθ' όσον η τελευταία αυτή διάταξη αναφέρεται στις υποθέσεις της αμφισβητούμενης δικαιοδοσίας.

Από την ίδια διάταξη του άρθρου 780 ΚΠολΔ συνάγεται περαιτέρω, ότι δεν απαιτείται οποιαδήποτε διαδικασία για την αναγνώριση στην Ελλάδα των αλλοδαπών αποφάσεων επί υποθέσεων της εκούσιας δικαιοδοσίας. Οι αποφάσεις αυτές ισχύουν στην ημεδαπή αυτοδικαίως, έτσι ώστε, οποιοδήποτε δικαστήριο ή άλλη αρχή, ενώπιον των οποίων ανακύπτει ως κύριο ή προδικαστικό ζήτημα της ισχύος μιας τέτοιας αποφάσεως, δικαιούται και οφείλει να ελέγχει αυτεπαγγέλτως τη συνδρομή των προϋποθέσεων που αξιώνει για την ισχύ της το άρθρο 780 ΚΠολΔ (ΑΠΟλομ. 17/2008). Επειδή, όμως, τις περισσότερες φορές είναι δυσχερής η διάγνωση της συνδρομής των προαναφερόμενων προϋποθέσεων ισχύος της αλλοδαπής απόφασης από τις αρμόδιες προς εφαρμογή της, δημόσιες αρχές, παρίσταται ανάγκη δικαστικής διάγνωσης και διαπίστωσης των προϋποθέσεων ισχύος ούτως ώστε κατ' αναλογία των διατάξεων των άρθρων 323 και 905 του ΚΠολΔ, να αναγνωρίζεται το δεδικασμένο στην ημεδαπή που απορρέει από τη σχετική αλλοδαπή απόφαση. Ας σημειωθεί ότι ειδικά για αποφάσεις εκδιδόμενες κατά τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας, δεν μπορεί να γίνει λόγος για παραγόμενο από αυτές δεδικασμένο και συνεπώς, όταν ζητείται η αναγνώριση τέτοιων αποφάσεων στην ημεδαπή, ουσιαστικά ζητείται η αναγνώριση όχι του απορρέοντος από αυτές δεδικασμένου (καθώς τέτοιο δεν υφίσταται), αλλά της ισχύος τους, όπως προκύπτει και από τη γραμματική διατύπωση της διάταξης του άρθρου 780 ΚΠολΔ, υπό την έννοια της διαπλαστικής ή διαπιστωτικής ενέργειας, που αυτές αναπτύσσουν, η οποία, διαμέσου των ρυθμίσεων του ουσιαστικού δικαίου, διαμορφώνει ή κατοχυρώνει την υπόσταση ή το περιεχόμενο ορισμένης έννομης σχέσης ή κατάστασης (ΕφΔωδ 327/2005 ΝΟΜΟΣ).

Περαιτέρω, ενώ κατά τη γραμματική τους διατύπωση οι ως άνω διατάξεις των άρθρων 780 και 905 παρ. 1 και 4 ΚΠολΔ, αναφέρονται σε «απόφαση» αλλοδαπού δικαστηρίου, εν τούτοις τελεολογικώς ερμηνευόμενες, έχουν εφαρμογή σε κάθε πράξη αρμοδίου οργάνου αλλοδαπής Πολιτείας, που κατά το εκεί ισχύον δίκαιο ρυθμίζει θέματα, αναφερόμενα στην προσωπική κατάσταση, τα οποία στην Ελλάδα ρυθμίζονται αποκλειστικώς με δικαστική απόφαση (ΑΠ 496/1994, ΜΕφΠειρ 353/2014 ΝΟΜΟΣ).

Τέλος σύμφωνα με το άρθρο 16 ΑΚ το διαζύγιο και ο δικαστικός χωρισμός ρυθμίζονται από το δίκαιο που διέπει τις προσωπικές σχέσεις των συζύγων κατά την έναρξη της διαδικασίας του διαζυγίου ή του χωρισμού, ενώ κατά τη διάταξη του άρθρου 14 ΑΚ οι προσωπικές σχέσεις των συζύγων ρυθμίζονται κατά σειρά: 1. από το δίκαιο της τελευταίας κατά τη διάρκεια του γάμου τους κοινής τους ιθαγένειας τους, εφόσον ο ένας τη διατηρεί, 2. από το δίκαιο  της τελευταίας κατά τη διάρκεια του γάμου κοινής συνήθους διαμονής τους και 3. από το δίκαιο με το οποίο οι σύζυγοι συνδέονται στενότερα. Ως διαζύγιο στο άρθρο 16 ΑΚ νοείται κάθε εν ζωή λύση του γάμου, ανεξάρτητα από το εάν απαγγέλλεται με δικαστική απόφαση, με διοικητική πράξη ή με μονομερή δικαιοπραξία ή σύμβαση. Το εφαρμοστέο, με βάση την ανωτέρω διάταξη δίκαιο, διέπει το επιτρεπτό ή μη του διαζυγίου και το αν απαιτείται πράξη αρχής, δικαστικής ή διοικητικής, για το διαζύγιο καθώς επίσης και οι λόγοι του διαζυγίου (Μεταλληνός σε ΣΕΑΚ ΑΠ. Γεωργιάδη, Τόμος Ι, σελ 49επ). 

Στην προκείμενη περίπτωση με την αίτησή της κατά τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα σε αυτήν, η αιτούσα ζητεί να αναγνωριστεί ότι έχει αποκτήσει και στην Ελληνική Επικράτεια την ισχύ του δεδικασμένου το από 27-11-1988 και με αριθμ. … αιγυπτιακό συμβολαιογραφικό έγγραφο πιστοποίησης διαζυγίου, που καταχωρήθηκε στο Ληξιαρχείο Καΐρου Αιγύπτου την 28-11-1988, με αριθμό … οπότε και κατέστη αμετάκλητο. Με αυτό το περιεχόμενο και αίτημα, η υπό κρίση αίτηση αρμόδια εισάγεται προς συζήτηση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου, που είναι αρμόδιο καθ' ύλην και κατά τόπο, για να συζητηθεί κατά την προκείμενη εκούσια δικαιοδοσία (άρθρα 739 και 905 παρ. 1 και 4 του ΚΠολΔ), είναι δε νόμιμη, στηριζόμενη στις διατάξεις των άρθρων 780 και 905 του ΚΠολΔ, καθώς η προαναφερόμενη δια συμβολαιογραφικής πράξης λύση του γάμου προσομοιάζει στη συναινετική λύση του γάμου και επομένως συνιστά υπόθεση η οποία κατά το Ελληνικό δίκαιο υπάγεται στη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας. Πρέπει, επομένως, να ερευνηθεί περαιτέρω και ως προς την ουσιαστική της βασιμότητα.

Από την εκτίμηση του συνόλου των νομίμως προσκομιζόμενων μετ' επικλήσεως από την αιτούσα εγγράφων, για κάποια από τα οποία γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στη συνέχεια της παρούσης, χωρίς πάντως να παραλείπεται κανένα κατά την εκτίμηση της υπόθεσης, αποδείχθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Η αιτούσα, αιγυπτιακής υπηκοότητας και μουσουλμάνα στο θρήσκευμα, συνήψε στο Κάιρο της Αιγύπτου, στις 13-06-1981, νόμιμο πολιτικό γάμο με τον . (ή .) . του ., βρετανικής υπηκοότητας, επίσης μουσουλμάνο στο θρήσκευμα. Ο ανωτέρω γάμος καταχωρήθηκε στο Ειδικό Ληξιαρχείο της Διεύθυνσης Αστικής και Δημοτικής Κατάστασης του Υπουργείου Εσωτερικών, με στοιχεία ././1986. Η έγγαμη συμβίωση των ανωτέρω δεν κύλησε ομαλά και κηρύχθηκε λυμένος με την εξώδικη διαδικασία του talak (ταλάκ), που κατά το αιγυπτιακό δίκαιο προβλέπεται ως ένας από τους τρόπους λύσεως του γάμου. Ειδικότερα την 27-11-1988 ο ανωτέρω σύζυγος της αιτούσας, άσκησε το δικαίωμα περί αποπομπής της συζύγου του, ενώπιον Συμβολαιογράφου Καΐρου και παρουσία δύο μαρτύρων οπότε και συντάχθηκε το από ./1988 ανακλητό διαζευκτήριο, που καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Ληξιαρχείο, με αριθμό καταχώρησης ./28-11-1988. Ο χαρακτηρισμός του διαζευκτηρίου ως ανακλητού δίνει το δικαίωμα στον σύζυγο, εντός χρονικού διαστήματος αναμονής τριών μηνών να ζητήσει την επιστροφή της συζύγου στη συζυγική εστία. Μετά την καταχώρηση του διαζευκτηρίου στο Ληξιαρχείο, που όταν αυτό είναι ανακλητό γίνεται μετά την πάροδο της περιόδου αναμονής, για να αποκλειστεί το ενδεχόμενο η σύζυγος να κυοφορεί, ο σύζυγος δεν μπορεί να ζητήσει την επιστροφή της συζύγου, συνεπώς επέρχεται αμετάκλητη λύση του γάμου αυτών, ενώ αν το διαζευκτήριο εκδόθηκε κατόπιν ανακλητής αποπομπής και ο σύζυγος προβεί στην καταχώριση του στο ληξιαρχείο, πριν την πάροδο της προβλεπόμενης τρίμηνης περιόδου αναμονής, τεκμαίρεται ότι παραιτείται του δικαιώματος του να ζητήσει την επιστροφή της συζύγου του, αναγνωρίζοντας ότι αυτή αδυνατεί για αντικειμενικούς λόγους να κυοφορεί το τέκνο τους. Επομένως ο γάμος της αιτούσας έχει ήδη λυθεί αμετάκλητα, κατά το αιγυπτιακό δίκαιο, η λύση δε αυτή προσομοιάζει με τη γνωστή στην ελληνική έννομη τάξη, λύση του γάμου με έκδοση αμετάκλητης δικαστικής απόφασης (βλ. σχετ. ΜονΠρωτΘεσ 8458/2019, ΤΝΠ ΝΟΜΟΣ).

Σύμφωνα δε με το άρθρο 16 ΑΚ σε συνδυασμό με το άρθρο 14 παρ 2 ΑΚ, το αιγυπτιακό δίκαιο που εφαρμόστηκε, ήταν αυτό που έπρεπε να εφαρμοστεί. Ομοίως, σύμφωνα με το εφαρμοζόμενο τελευταίο αυτό δίκαιο, αρμόδια, καθ' ύλην και κατά τόπο, αρχή για την υποβολή της σχετικής δήλωσης περί λύσεως του γάμου, με άσκηση του δικαιώματος αποπομπής της συζύγου αλλά και για την έκδοση του αντίστοιχου διαζευκτηρίου, είναι ο Συμβολαιογράφος του τόπου κατοικίας των συζύγων. Επιπλέον η λύση του γάμου της αιτούσας με τον προπεριγραφόμενο τρόπο, στη συγκεκριμένη περίπτωση, δεν είναι αντίθετη προς τα ημεδαπά χρηστά ήθη ή την ημεδαπή έννομη τάξη. Και αυτό γιατί, ναι μεν ο ανωτέρω προβλεπόμενος από το αιγυπτιακό δίκαιο, τρόπος λύσης του γάμου, δεν είναι γνωστός στην ελληνική έννομη τάξη ενώ επιπλέον παραβιάζει την αρχή της ισότητας που προστατεύεται και από το Ελληνικό Σύνταγμα και την Ευρωπαϊκή Σύμβαση των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, αφού με αυτόν η λύση του γάμου φαίνεται να είναι επιλογή του συζύγου, χωρίς η σύζυγος να μπορεί να αντιλέξει και χωρίς να προστατεύονται τα συμφέροντά της. Ωστόσο, στην κρινόμενη περίπτωση η αιτούσα όχι απλά αποδέχθηκε τη με αυτό τον τρόπο λύση του γάμου της, αλλά επιπλέον προέβη και η ίδια σε νομικές ενέργειες για την πέρα πάσης αμφιβολίας αμετάκλητη λύση αυτού ενώ επιδιώκει η ίδια την αναγνώριση της ισχύος της ανωτέρω λύσης και στην ελληνική έννομη τάξη, επιλέγοντας αυτόν τον τρόπο και όχι την άσκηση αγωγής διαζυγίου ενώπιον των ελληνικών δικαστηρίων, όπως αποδεικνύεται από το προσκομιζόμενο μετ' επικλήσεως με αριθμό ./2026 πιστοποιητικό της Γραμματέως του Τμήματος Γενικού Αρχείου του Δικαστηρίου τούτου, από το οποίο προκύπτει ειδικότερα ότι από την 14-06-1981 μέχρι την 05-05-2026, δεν ασκήθηκε αίτηση ή αγωγή ούτε εκδόθηκε απόφαση που να λύνει ή να ακυρώνει τον γάμο της αιτούσας με τον πρώην σύζυγό της. Επομένως, αφού δεν υπάρχει λόγος, ο οποίος να αποκλείει την αναγνώριση του δεδικασμένου που απορρέει από την προαναφερόμενη πράξη, πρέπει η κρινόμενη αίτηση να γίνει δεκτή, ως βάσιμη και κατ' ουσία και να αναγνωριστεί ότι υφίσταται δεδικασμένο και στην Ελληνική Επικράτεια, που απορρέει από το με στοιχεία ./1988 διαζευκτήριο, που καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Ληξιαρχείο Καΐρου, με αριθμό καταχώρησης ./28-11-1988, με το οποίο κηρύχθηκε η λύση του γάμου της αιτούσας με τον . (ή .) . του ..

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΔΕΧΕΤΑΙ την αίτηση.

AΝΑΓΝΩΡΙΖΕΙ ότι έχει αποκτήσει δεσμευτική ισχύ και στην ελληνική επικράτεια και υφίσταται δεδικασμένο που απορρέει από το με αριθμ. ./1988 διαζευκτήριο ενώπιον Συμβολαιογράφου Καΐρου, που καταχωρήθηκε στο αρμόδιο Ληξιαρχείο Καΐρου, με αριθμό καταχώρησης ./28-11-1988, με το οποίο κηρύχθηκε η λύση του γάμου της αιτούσας με τον . (ή .) . του ..  

Κρίθηκε, αποφασίστηκε και δημοσιεύτηκε σε έκτακτη και δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στην Αθήνα στις 26/8/2026, χωρίς να παρίσταται.  

 

Η ΔΙΚΑΣΤΗΣ                         Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ