ΔΗΜΟΣ – ΥΠΕΞΑΙΡΕΣΗ ΑΠΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΜΙΑ – ΔΙΑΔΟΧΙΚΕΣ ΑΝΑΛΗΨΕΙΣ ΠΟΣΩΝ ΑΠΟ ΤΡΑΠΕΖΙΚΟ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ. ΕΥΘΥΝΗ ΤΩΝ ΠΡΟΣΤΗΘΕΝΤΩΝ ΥΠΑΛΛΗΛΩΝ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ – ΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΓΙΑ ΑΠΟΖΗΜΙΩΣΗ ΣΕ ΒΑΡΟΣ ΤΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ. ΔΕΚΤΗ Η ΕΝΣΤΑΣΗ ΤΗΣ ΕΝΑΓΟΜΕΝΗΣ ΠΕΡΙ ΣΥΝΤΡΕΧΟΝΤΟΣ ΠΤΑΙΣΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΣΤΗ ΖΗΜΙΑ ΤΟΥ ΣΕ ΠΟΣΟΣΤΟ 50% – ΑΠΟΔΕΙΞΗ ΑΜΕΛΟΥΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ ΕΚ ΜΕΡΟΥΣ ΚΑΙ ΤΩΝ ΑΡΜΟΔΙΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ ΤΟΥ ΔΗΜΟΥ ΠΟΥ ΟΦΕΙΛΑΝ ΝΑ ΣΥΝΥΠΟΓΡΑΦΟΥΝ ΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΤΙΚΑ [ΓΡΑΜΜΑΤΙΑ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ/ΕΝΤΑΛΜΑΤΑ] ΚΑΙ ΝΑ ΑΣΚΟΥΝ ΕΠΟΠΤΕΙΑ ΣΤΗΝ ΤΗΡΟΥΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΤΑΜΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΥΝΑΛΛΑΓΩΝ. ΔΕΚΤΗ ΕΝ ΜΕΡΕΙ Η ΑΓΩΓΗ. ΔΕΚΤΗ Η ΕΦΕΣΗ.
ΤΟ ΤΡΙΜΕΛΕΣ ΕΦΕΤΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ
ΤΜΗΜΑ 2° ΔΗΜΟΣΙΟ
ΑΡΙΘΜΟΣ 461/2025
Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές, Αγγελική Καμπανάρη, Πρόεδρο Εφετών, Αγγελική Καγιούλη, Εφέτη, Αντώνιο Σβύνο, Εφέτη-Εισηγητή και από τον Γραμματέα Νικόλαο Χρονά.
Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 8 Οκτωβρίου 2024 για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
..................
(...) Με την ένδικη από 11.5.2021 αγωγή του, ο ενάγων και ήδη εφεσίβλητος Οργανισμός Τοπικής Αυτοδιοίκησης (Ο.Τ.Α.) με την επωνυμία «Δήμος ...» εξέθεσε ότι κατόπιν διενέργειας αρχικά ταμειακού και εν συνεχεία διαχειριστικού-οικονομικού ελέγχου, που πραγματοποιήθηκε για τα έτη 2008 και 2009 στον τότε Δήμο ..., ο οποίος στη συνέχεια συγχωνεύθηκε στον ενάγοντα Ο.Τ.Α., διαπιστώθηκε ταμειακό έλλειμμα , ύψους 822.132,24 ευρώ, εκ των οποίων, ποσό 202.546,21 ευρώ για το έτος 2008 και ποσό 619.586,13 ευρώ για το έτος 2009. Ότι το έλλειμμα αυτό προήλθε, κατά το πλείστον, από υπεξαίρεση κατ'εξακολούθηση χρηματικών ποσών από τραπεζικό λογαριασμό που τηρούσε ο προαναφερόμενος Δήμος στην εναγόμενη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία «...της Ελλάδος α.ε.» (...Α.Ε.) και από το φυσικό ταμείο του, τελεσθείσα από τον ήδη αποβιώσαντα υπάλληλο (ταμία) του Δήμου, ... ..., κατά το χρονικό διάστημα από 30.1.2008 έως 18.11.2009, όταν και απομακρύνθηκε από τη θέση αυτή με απόφαση του Δημάρχου. Ότι συγκεκριμένα ο ως άνω πρώην δημοτικός ταμίας, κατά τις εκτιθέμενες στην αγωγή ημεροχρονολογίες, μέσω των επίσης εκτιθέμενων διαδοχικών αναλήψεων από τον με αριθμό ... καταθετικό τραπεζικό λογαριασμό που τηρούσε ο Δήμος ... στην εναγόμενη (υποκατάστημα Ν....), ανέλαβε και υπεξαίρεσε το συνολικό ποσό των 819.970 ευρώ. Ότι στα ειδικότερα παρατιθέμενα εντάλματα πληρωμής/αναλήψεων των επιμέρους υπεξαιρεθέντων ποσών, που εκδόθηκαν από τους προστηθέντες υπαλλήλους της εναγομένης ...Α.Ε αναγραφόταν ότι η ανάληψη διενεργείτο από τον Δήμο ..., όπως εκπροσωπείτο από τον (φερόμενο ως) εξουσιοδοτημένο προς τούτο ... ..., άπαντα δε τα ανωτέρω εντάλματα έφεραν την έγκριση του αρμοδίου υπαλλήλου της εναγομένης, ο οποίος κατά περίπτωση είτε απλά υπέγραφε είτε έθετε ταυτοχρόνως με την υπογραφή του και σφραγιδάκι με τη φράση «ΕΓΚΡΙΝΕΤΑΙ ο ΠΡΟΪΣΤΑΜΕΝΟΣ». Ότι, όμως, στο πλαίσιο σχετικής πάγιας τακτικής του ανωτέρω Δήμου, η οποία εξυπηρετούσε λόγους διαφάνειας και νομιμότητας, η εκταμίευση οποιουδήποτε ποσού από τραπεζικό λογαριασμό του απαιτούσε την από κοινού υπογραφή των σχετικών ενταλμάτων πληρωμής από δύο πρόσωπα σε διαζευκτικά ζεύγη, ήτοι απαιτείτο η υπογραφή του ταμία του Δήμου από κοινού με την υπογραφή είτε του Δημάρχου είτε του Προϊσταμένου της Οικονομικής Υπηρεσίας του Δήμου, ο σχετικός δε όρος είχε διατυπωθεί κατά σε σχετικές επικαλούμενες αποφάσεις του Δημάρχου περί διορισμού και αναλυτικών καθηκόντων του ταμία και είχε κοινοποιηθεί σε όλα τα τραπεζικά ιδρύματα, στα οποία ο Δήμος διατηρούσε τραπεζικούς λογαριασμούς και στα οποία περιλαμβανόταν και η εναγόμενη. Ότι γι αυτό τον λόγο και αναφορικά με τη συναφή δυνατότητα εκταμίευσης υπό τον ανωτέρω όρο (συνυπογραφής) από μέρους του προαναφερόμενου ταμία του ενάγοντος, ποσών (και) από τον ανωτέρω τηρούμενο στην εναγόμενη καταθετικό λογαριασμό του εκδόθηκαν και κοινοποιήθηκαν στην τελευταία οι με αριθμούς .../2007 και .../2009 αποφάσεις του Δημάρχου ..., που ίσχυσαν καθ όλο το χρονικό διάστημα, που ο ... ... κατείχε την υπαλληλική ιδιότητα του ταμία του ομώνυμου Δήμου. Ότι, σ'αυτό πλαίσιο, προκειμένου ο τελευταίος ως δημοτικός ταμίας να δύναται να προβαίνει νομίμως σε αναλήψεις χρημάτων από τον ανωτέρω καταθετικό λογαριασμό, που τηρούσε ο Δήμος ... στην εναγόμενη, όφειλε να επιμελείται ώστε τα αντιστοίχως εκδιδόμενα εντάλματα πληρωμής/αναλήψεως χρημάτων από τον υπόψη καταθετικό λογαριασμό να φέρουν την από κοινού υπογραφή του ίδιου και του Δημάρχου ή του Προϊσταμένου της Οικονομικής Υπηρεσίας του ανωτέρω Δήμου, η δε εναγόμενη από την πλευρά της όφειλε δια του Διευθυντή και των υπαλλήλων της, που υπηρετούσαν στο Υποκατάστημα της Ν. ..., να εκταμιεύει και να παραδίδει την κατοχή των χρημάτων σε αυτόν (τον ταμία), μόνον εφόσον το εκάστοτε ένταλμα έφερε τις δύο κατά τα άνω υπογραφές, αφού προηγουμένως είχε προβεί, όπως είχε σχετική συμβατική υποχρέωση στο πλαίσιο και των προαναφερόμενων αποφάσεων του Δημάρχου περί διορισμού και καθηκόντων του ταμία του ενάγοντος, στον επιμελή έλεγχο των στοιχείων νομιμοποίησης του ανωτέρω ταμία ως εκπροσώπου του τέως Δήμου .... Ότι παρά ταύτα, οι προστηθέντες υπάλληλοι της εναγόμενης τράπεζας επέδειξαν βαριά αμέλεια κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, συνιστάμενη στην εξακολουθητική και επί μακρό χρονικό διάστημα (από 30.1.2008 έως 31.12.2008 και από 1.1.2009 έως 18.11.2009) παράλειψη από μέρους τους, να ελέγχουν σε κάθε μερικότερη ανάληψη των επιμέρους υπεξαιρεθέντων ποσών που πραγματοποιούσε ο προαναφερόμενος ταμίας του ενάγοντος Δήμου, τη νομιμότητα των εντολών πληρωμής και την νομιμοποίηση του τελευταίου να ενεργεί με μόνη την δική του υπογραφή, αναλήψεις από τον προκείμενο λογαριασμό για λογαριασμό του Δήμου ..., προφυλάσσοντας με τον επίμαχο αυτόν έλεγχο τα συμφέροντα του τελευταίου ως αντισυμβαλλομένου της εναγομένης, όπως όφειλαν και μπορούσαν. Ότι περαιτέρω ο προαναφερόμενος και ήδη αποβιώσας ταμίας του ενάγοντος προκειμένου να καταφέρνει να αποκρύπτει για όλο το επίμαχο χρονικό διάστημα τις κατ'εξακολούθηση υπεξαιρέσεις του, μετερχόταν διάφορες μεθόδους και πρακτικές, σύμφωνα με τα ειδικότερα διαλαμβανόμενα στο επικαλούμενο με αριθ.πρωτ. …. πόρισμα της Οικονομικής Επιθεώρησης ... του Υπουργείου Οικονομικών, ώστε στη μηνιαία κατάσταση εσόδων-εξόδων, που (αυτός) υπέβαλε στον Δήμαρχο και την Δημαρχιακή Επιτροπή να μην γίνονται αντιληπτές οι παράνομες αναλήψεις, τις οποίες πραγματοποιούσε. Ότι η εναγόμενη με την παραπάνω συμπεριφορά των υπαλλήλων της, ενεργώντας κατά παράβαση της μεταξύ τους σύμβασης κατάθεσης χρημάτων (ανώμαλης παρακαταθήκης) και των όρων που αποτυπώνονταν στις με αριθμούς .../2007 και .../2009 κοινοποιηθείσες σε αυτή (εναγόμενη) αποφάσεις Δημάρχου περί διορισμού και αναλυτικών καθηκόντων του ως άνω ταμία, προκάλεσε στον ενάγοντα Ο.Τ.Α. περιουσιακή ζημία κατά το προαναφερθέν ποσό, το οποίο (ποσό) αρνείται να του το αποδώσει. Ότι πριν από την άσκηση της προκείμενης αγωγής, είχε (ο ενάγων) ασκήσει την με αριθμό έκθεσης κατάθεσης ΓΑΚ .../.../2010 όμοια αγωγή της, η οποία, όμως, με τη με αριθμό 22960/2020 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, απορρίφθηκε ως αόριστη και δεν έχει ασκηθεί ένδικο μέσο κατ'αυτής. Ζήτησε δε με βάση το ανωτέρω ιστορικό, το οποίο επιχειρείται να θεμελιωθεί στις διατάξεις περί ενδοσυμβατικής ευθύνης εκ της συμβάσεως ανώμαλης παρακαταθήκης (άρθρα 827 και 830 ΑΚ) και στην παραβίαση των παρεπόμενων συμβατικών υποχρεώσεων ασφάλειας και πρόνοιας στις σχέσεις των εν θέματι συμβαλλομένων, να υποχρεωθεί η εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα, με απόφαση προσωρινά εκτελεστή να του καταβάλει το συνολικό ποσό των 819.970 ευρώ με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και να καταδικαστεί η αντίδικός του στη δικαστική του δαπάνη. Επί της ανωτέρω αγωγής εκδόθηκε, αντιμωλία των διαδίκων, κατά την τακτική διαδικασία η υπ'αριθ. 3089/2023 εκκαλουμένη απόφαση, με την οποία το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, δέχθηκε την αγωγή στο σύνολό της και υποχρέωσε την εναγόμενη να καταβάλει στον ενάγοντα το αμέσως προαναφερόμενο ποσό, με το νόμιμο τόκο από την επομένη της επίδοσης της αγωγής και την καταδίκασε στην πληρωμή, επίσης, του συνόλου των δικαστικών του εξόδων, ύψους 9.800 ευρώ. Την εν λόγω απόφαση αιτιάται η εναγόμενη και ήδη εκκαλούσα με τους λόγους της έφεσης και τους πρόσθετους λόγους αυτής, οι οποίοι στο σύνολό τους εκτιμώμενοι, ανάγονται σε εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου και πλημμελή εκτίμηση των αποδείξεων. Ζητεί δε η εκκαλούσα την αποδοχή της έφεσης και των πρόσθετων λόγων έτσι ώστε, αφού εξαφανισθεί η εκκαλούμενη, να κρατηθεί στη συνέχεια και εκδικασθεί εξαρχής η υπόθεση και ν' απορριφθεί καθ’ολοκληρίαν η σε βάρος της ασκηθείσα αγωγή. Απορριπτέα, όμως ως απαράδεκτη, τυγχάνει η υποβαλλόμενη με το δικόγραφο των προσθέτων λόγων επιμέρους αίτηση της εκκαλούσας και ασκούσας τους πρόσθετους λόγους, περί επαναφοράς των πραγμάτων στην κατάσταση που βρίσκονταν πριν συμμορφωθεί εκουσίως η τελευταία με το διατακτικό της εκκαλουμένης απόφασης. Και τούτο, διότι ναι μεν η υπό κρίση αίτηση, επιχειρούμενη να θεμελιωθεί στο άρθρο 914 ΚΠολΔ, παραδεκτά υποβλήθηκε με το δικόγραφο των υπό κρίση πρόσθετων λόγων, η δε επαναφορά των πραγμάτων στην κατάσταση που βρίσκονται πριν εκτελεστεί η εκκαλούμενη απόφαση διατάσσεται όχι μόνο όταν η απόφαση εκτελέσθηκε αναγκαστικά αλλά και όταν εκείνος, που καταδικάσθηκε, συμμορφώθηκε εκουσίως προς το περιεχόμενο της αποφάσεως, προκειμένου να αποτρέψει την εναντίον του αναγκαστική εκτέλεση, πλην όμως παραδεκτή είναι η εν λόγω αίτηση εφόσον η εκτέλεση- εκούσια συμμόρφωση έγινε και προαποδεικνύεται με προσωρινώς εκτελεστή απόφαση, που δεν επικυρώθηκε από το Εφετείο (ΟλΑΠ 5/2001 ΕλλΔνη 2001.379, ΑΠ 1175/2017, ΕφΑθ 693/2024 τνπ ΝΟΜΟΣ, ΕφΑθ 365/2024, τνπ ΝΟΜΟΣ), όρος, ωστόσο που δεν συντρέχει στην υπό κρίση αίτηση, καθόσον η εκκαλούμενη καταψηφιστική απόφαση δεν κηρύχθηκε προσωρινά εκτελεστή. Η επικαλούμενη, δηλαδή, στην ίδια αίτηση εκούσια εξόφληση από μέρους της εκκαλούσας-εναγομένης του πρωτοδίκως επιδικασθέντος στον ενάγοντα ποσό πλέον τόκων υπερημερίας και επιδικίας, δυνάμει του επικαλούμενου από 11.4.2024 σχετικού συμφωνητικού-απόδειξης είσπραξης (με ρητή δέσμευση επιστροφής του από τον ενάγοντα νυν εφεσίβλητο σε περίπτωση ευδοκίμησης της έφεσης και των πρόσθετων λόγων), διαλαμβάνεται μεν ως εκούσια εκτέλεση, η οποία όμως δεν είναι απότοκη, απαίτησης εξοπλισθείσας με προσωρινή εκτελεστότητα (ΕφΑθ 365/2024, ΕφΑθ 693/2024 ό.π.).


